Cajamarca leży na wschód od wybrzeża na wysokości 2650 m, pięć godzin jazdy brukowaną drogą. Jest spokojnym miastem kolonialnym liczącym 70 tys. mieszkańców. Szczyci się imponującą architekturą, znakomitą kuchnią andyjską i bogatymi tradycjami.

To w Cajamarce Pizarro oszukał, uwięził i zamordował wodza Inków Atahualpę. Do miasta przyjeżdża stosunkowo mało obcokrajowców.

W karnawale wszyscy oblewają się wodą. Święto Bożego Ciała (Corpus Christi) jest bardzo barwne, a w czasie obchodów Fiestas Patrias odbywa się korrida.

Jedyna w Cajamarce budowla z czasów Inków to El Cuarto del Rescate niedaleko plaza. Mimo nazwy (komnata okupu), nie przechowywano tu okupu, ale więziono Atahualpę.

Complejo de Belén zaczęto budować w XVII w. Mieścił się tu niegdyś szpital dla kobiet, a obecnie jest małe muzeum archeologiczne i kilka zrekonstruowanych sal chorych. W dawnej kuchni i aptece szpitalnej powstało muzeum sztuki. Tuż obok stoi kościół z piękną kopułą oraz malowaną i rzeźbioną kazalnicą, przedstawiającą między innymi postać zmęczonego Chrystusa siedzącego po turecku na tronie. W położonym niedaleko małym Museo de Etnografía (Muzeum Etnograficznym) można zobaczyć stroje regionalne, sprzęty domowe i narzędzia rolnicze, instrumenty muzyczne oraz inne przedmioty typowe dla okolic Cajamarki.

Aby zostać wpuszczonym do uniwersyteckiego Museo Arqueológico (Muzeum Archeologiczne), trzeba zapukać do drzwi. Godziny otwarcia często się zmieniają. Iglesia de San Francisco (kościół św. Franciszka) mieści muzeum sztuki sakralnej i katakumby.

Na południowy zachód od miasta wyrasta wzgórze Cerro Santa Apolonia. Trzeba iść do końca 2 de Mayo, a potem po schodach w górę. Są tu prekolumbijskie rzeźby i piękny ogród.

W sklepach w Peru nie ma butów w rozmiarach większych niż peruwiańskie 43. Tampony można kupić tylko w większych miastach, podobnie jak prezerwatywy, których wybór jest niewielki. Przydaje się śpiwór czy ciepła kurtka, zwłaszcza jeśli planuje się wyprawę w góry, gdzie temperatury w nocy spadają poniżej zera (tanie pokoje hotelowe i autobusy nocne często nie są ogrzewane). Trudno kupić też dobre środki owadobójcze i kremy przeciwsłoneczne.

Peru do 1996 roku największy na świecie producent liści koki, obecnie drugie miejsce na świecie daleko za Kolumbią; w 2005 roku areał upraw wzrósł do 34000 ha (o 25%); większość zbiorów jest przerzucana do Kolumbii, gdzie jest przetwarzana na kokainę; gotowa kokaina jest kierowana na rynki międzynarodowe przez porty nad Pacyfikiem; coraz większa ilość kokainy jest wysyłana przez Boliwię i Brazylię na rynki krajów południa kontynentu lub przerzucana do Europy i Afryki

W Peru, zwłaszcza na zatłoczonych targach i przy głównych ulicach jest dość niebezpiecznie ze względu na sporą liczbę złodziei kieszonkowych. Szczególną ostrożność należy też zachować w czasie przejażdżki tutejszymi środkami lokomocji.

Przed wyjazdem warto zaopatrzyć się w dolary amerykańskie. Wymiana wszelkiej innej waluty jest niekorzystna, poza tym możemy mieć problem ze znalezienim banku, który taką usługę prowadzi.

W lokalach luksusowych obowiązuje napiwek nawet 30%. W mniejszych lokalach - zazwyczaj jest to 10% wartości rachunku. Na bazarach i targach najlepiej się targować. W ten sposób za pamiatkę lub inny towar możemy zapłacić nawet połowę ceny.

Ciekawym sposobem podróżowania z pewnością okaże się rejs małym canoe lub na pokładzie nieco większego statku turystycznego. Takie rejsy odbywają się między innymi wzdłuż wschodniego wybrzeża Amazonki. Przejazd zamawia się w porcie, u kapitana statku.

Najstarsze ślady obecności człowieka na peruwiańskiej ziemi sięgają 1800 lat p.n.e. Pierwsi mieszkańcy tych terenów, podobnie jak innych, trudnili się myślistwem i zbieractwem. Byli koczownikami, stopniowo jednak przechodzili na osiadły tryb życia.
Początek nowego okresu zwiastował rozwój kultur regionalnych. Najważniejszymi spośród nich były Mochica na północy i Nazca na południu. Pierwsza pozostawiła po sobie monumentalnej wielkości budowle w kształcie piramid, ogromne grobowce oraz fragmenty systemów nawadniających. Z kolei Nazca pozostawiła fascynujące i tajemnicze gigantyczne linie przecinające płaskowyż. Tworzą one ogromne geometryczne wzory, zarysy postaci zwierząt i ludzi, widoczne jedynie z lotu ptaka. Okres między 1200, a 1400 r n.e był w Peru epoką tworzenia państw - miast. Wówczas to powstały liczne małe królestwa, z których najbardziej znaczące to Chimu z olbrzymim miastem Chan Chan, Chachapoyas z Kuelap, Chancay oraz Ica-Chincha.
W XVw jedno z nich rozpoczęło ekspansję i podbój militarny, tworząc tym samym wielkie i bogate imperium Inków. Inkowie, czciciele Słońca stworzyli wówczas fascynująca po dziś dzień kulturę, pozostawiając po sobie monumentalne budowle kompleksów świątynnych i pałacowych jak Machu Picchu, Pachacamac i Pisca. Budowano także obronne twierdze. Państwo Inków w swej potędze istniało jednie 100 lat, mimo iż nie pozostawiło żadnych zapisanych świadectw, uczonym antropologom i archeologom udało się opisać ich wspaniały świat. Najazd hiszpańskiej konkwisty zaprzepaścił dziedzictwo kultury Inków, a żądza złota sprawiła, że podbój Peru przez Hiszpanów stał się jednym z najkrwawszych epizodów w historii człowieka. Pierwszym konkwistadorem był Francisco Pizzaro, który po raz pierwszy przybył tutaj w 1528 roku. W zderzeniu z bogactwem kraju apetyt Pizzara wzrósł tak bardzo, że w 1532 zorganizował krwawą wyprawę i zabicie władcy Inków - Atahualpy. Rozpoczęła się wtedy wieloletnia wojna inkasko - hiszpańska. Jej efektem była całkowita zagłada kultury Inków. Zaczęto ich niewolniczo wykorzystywać do pracy w kopalniach i na plantacjach. Hiszpanie przywieźli ze sobą choroby takie jak np. grypa, na które Indianie byli zupełnie nieodporni. W 1535 roku Pizzaro założył nową stolicę Limę, a wicekrólestwo Peru nazwano Nową Kastylią. Przez kolejne trzy wieki Peru traktowano jako kopalnię złota, zasobny skarbiec Hiszpanii. Grabiono i plądrowano dawne inkaskie osady, a arystokrację wymordowano. Wszelkie bunty rdzennej ludności były krwawo tłumione. Dopiero fala walk niepodległościowych w Ameryce Łacińskiej przyniosła Peruwiańczykom niepodległość - w 1821 roku. Ale kolejne lata nie przyniosły spokoju, toczyły się wojny między nowopowstałymi państwami. Sytuacja polityczna nie ustabilizowała się nawet w XX wieku, kiedy następowały kolejne przewroty, dyktatury i rządy junt wojskowych. Nasilały się także problemy gospodarcze i konflikty społeczne. Poważnym zagrożeniem dla stabilności kraju była również działalność organizacji maoistycznej Świetlisty Szlak, która prowadziła wojnę partyzancką i organizowała groźne zamachy terrorystyczne. Dopiero przejęcie władzy przez Alberto Fujimori w 1990 roku i liczne przeprowadzone przez niego reformy sprawiły, że sytuacja w Peru zaczęła się stabilizować.

Peru to kraj fenomenalny, zarówno dla podróżników jak i archeologów. Inkowie - lud czcicieli Słońca, stworzył tutaj jedną z najznakomitszych kultur, która istniała na długo przed przybyciem Europejczyków. Relikty jednej z najstarszych cywilizacji na świecie, ukryte w niedostępnym krajobrazie Peru, nie przestają do dziś fascynować. Lista atrakcji, jakie oferuje Peru jest długa, a do najsłynniejszych należą: tajemnicze inkaskie ruiny w pobliży Cusco, górska stolica Machu Picchu, ogromne rysunki na pustyni Nazca, grobowce ludu Collas zwane chullpas w rejonie jeziora Titicaca, olbrzymie miasto Chan Chan czy grobowiec władcy Sipan. Mimo iż, historia tych miejsc nie została nigdzie zapisana to przetrwała w przepięknych, zagadkowych przedmiotach ze złota, srebra i kamienia. Tradycyjna kultura została wprawdzie zniszczona przez hiszpańską konkwistę w XVI w, ale prawie połowa spośród 27mln mieszkańców Peru jest Indianami czystej krwi. Mieszkają oni w najbardziej niedostępnych rejonach Peru, ukryci w górskich wioskach, posługują się językami keczua i aymara, a ich wierzenia i obyczaje są kwintesencją tradycji andyjskiej oraz kultury narzuconej przez Hiszpanów. Wielu antropologów jest zafascynowanych tym krajem, gdyż mieszka tutaj ok. 50 różnych grup etnicznych, i choć trudno w to uwierzyć niektóre pozostają totalnie odcięte od cywilizacji.
Peru to bez wątpienia jedno z najpiękniejszych miejsc na naszej planecie, posiadające niezwykle zróżnicowane środowisko naturalne. Różnorodność jaką kraj ten oferuje podróżnikom jest niesamowita: na świecie istnieją 103 strefy ekologiczne, a 83 z nich można spotkać właśnie tutaj! To jedyny na kontynencie południowoamerykańskim kraj, który może pochwalić się taką rozmaitością. Niezwykłe położenie geograficzne powoduje również, że Peru zachwyca nieustannie bogactwem dziedzictwa etnicznego, kuchnią, muzyką i folklorem. Szczyty Andów przyciągają zapalonych miłośników wspinaczki z całego świata. Prawie połowa terytorium Peru to amazońska, dzika puszcza, pełna charakterystycznych krajobrazów. Najbardziej pustynne tereny świata rozciągają się wzdłuż wybrzeża.
Podróż do tego kraju to niezapomniane przeżycie, które z pewnością utrwalą kontakty z dumnymi ze swej historycznej spuścizny Peruwiańczykami.